இந்தியத் தொல்லியல் துரையின் தந்தை சர். அலெக்சாண்டர் கன்னிங்காம்

 இந்தியத் துணைக்கண்டத்தை ஆட்சி செய்த பிரிட்டிஷார், இந்தியாவைப் புரிந்து கொள்ள அதன் வரலாறு, பண்பாடு ஆகியவற்றை ஆய்வு செய்தனர். அப்போது, இந்தியாவிற்கென்று ஆதாரப்பூர்வமான வரலாறு எதுவுமில்லை என்பதை உணர்ந்து வரலாற்றை கட்டமைக்க முனைந்தனர். அவ்வாறு கட்டமைக்க முனைந்தவர்களுள் ஒரு சாரார், பழங்கால கட்டிடங்கள், பொருட்கள், பதிவுகள் என்று தேடித் தேடி, இந்திய வரலாற்றைக் கட்டமைப்பதில் ஈடுபட்டனர். அப்பணியில், அவர்கள் பல சிக்கல்களை எதிர்கொள்ள வேண்டியிருந்தது. அவர்களுக்கு உதவியாளர்களாக இருந்தவர்கள் பெரும்பாலும் வேதியப்பண்பாட்டினராக இருந்ததால், அந்த ஆய்வுகளுக்கு வேதப் பண்பாட்டுச் சாயத்தைப் பூசவே முனைந்தனர்.

இது ஒருபுறம் என்றால், பழங்கால, தொல்லியல் பொருட்கள், கட்டிடங்களைத் தேடிய இடங்கள் மிகவும் சவாலான பகுதிகளாக இருந்தன. மேலும், பிரிட்டிஷார்களுக்கு இந்திய தட்பவெப்பம் மிகப்பெரும் உடல் உபாதைகளைக் கொடுத்தது. ஆயினும், தங்களுக்கேயுரித்தான ஆர்வத்தோடு, கிட்டத்தட்ட வழக்கொழிந்த மொழிகளைக் கட்டமைப்பது, தொல்லியல் ஆய்வுக்கான முறைகளை நேர் செய்வது, அதன் மூலம் வரலாற்றைக் கட்டமைப்பது, அதனைப் பதிப்பிப்பது என்று தொடர்ந்து இயங்கி இந்தியத் துணைக்கண்டத்தின் வரலாற்றில், புனைவுகளால் புதைக்கப்பட்டிருந்த ஒரு பெரும் பண்பாட்டை, ஆதாரப் பூர்வமாகக் கட்டமைத்தனர். அவ்வாறு அவர்கள் கட்டமைத்தபோது, மீட்டெடுக்கப்பட்ட பண்பாடு பௌத்தம். இத்தகைய அரும்பணியைச் செய்த பிரிட்டிஷ் அதிகாரிகளின் உழைப்புப் போற்றத்தக்கது.

Sir Alexander Cunningham, the father of Indian archaeology

இதற்காக உழைத்த பல ஆங்கிலேய அதிகாரிகளுள் மிக முக்கியமானவர் சர். அலெக்சாண்டர் கன்னிங்காம் . 1861ம் ஆண்டு இந்திய அரசின் தொல்லியல் துறை ஆய்வாளராக நியமிக்கப்பட்ட அவர், பின்னாளில் இந்திய தொல்பொருள் ஆய்வு மையத்தை ( Archaeological Survey of India ) நிறுவினார். இதன் காரணமாக அவர் இந்தியத் தொல்லியல் துரையின் தந்தை என்று போற்றப்படுகிறார். அவரின் பிறந்த நாள் 23 ஜனவரி 1814 ஆகும்.

பௌத்தத்தை மீட்டெடுக்க உதவிய அவரின் ஆய்வுகள் பல நூல்களாக வெளியிடப்பட்டன. அவற்றுள் சில தலைப்புகள் கீழே கொடுக்கப்பட்டுள்ளது.

• Bhilsa Topes (1854), a history of Buddhism
• The Stupa of Bharhut: A Buddhist Monument Ornamented with Numerous Sculptures Illustrative of Buddhist Legend and History in the Third Century B.C.
• Mahâbodhi, or the great Buddhist temple under the Bodhi tree at Buddha-Gaya